KvK te Amsterdam: 34356942

Internationaal Webbeheer & Notarieel Advies

Testamenten

Bijna iedereen weet dat hij voor een testament bij de notaris moet zijn. Met het testament zijn van oudsher in de literatuur gevoelens van hoop en hebzucht verbonden. Zo kent men de rijke oom uit Amerika die zijn nichtje een fortuin nalaat en de teleurgestelde neven en nichten die tante regelmatig bezochten maar na haar overlijden moeten constateren dat zij haar hele vermogen heeft achtergelaten aan een stichting die zich inzet voor net voortbestaan van de graspieper. De werkelijkheid is meestal anders.

Kinderen

Erfrecht voor 1 januari 2003.
Van een testament werd vaak gebruik gemaakt door ouders met kinderen. Onder het erfrecht zoals dat gold voor 1 januari 2003 was het nog zo dat, als een ouder zonder testament overleed, zijn echtgenoot en de kinderen ieder voor een gelijk deel tot de nalatenschap werden geroepen. De echtgenoot en de kinderen moesten dan gezamenlijk overgaan tot de verdeling van de nalatenschap en in beginsel moest aan de kinderen hun erfdeel worden uitbetaald. Daardoor kon de langstlevende in moeilijkheden komen. Als er bijvoorbeeld een huis was kon dat betekenen dat zij het huis moest verkopen om aan de kinderen hun erfdeel uit te betalen. Daarom werd vaak een testament gemaakt waarbij de langstlevende echtgenoot alle goederen kreeg en de kinderen een vordering op de langstlevende die pas opeisbaar was bij overlijden van de echtgenoot en in een paar gevallen tijdens diens leven. Dit noemde men een verzorgingstestament. De langstlevende bleef door dit testament, dat was gebaseerd op de gedachte dat de langstlevende recht had op verzorging ten laste van de nalatenschap, in het bezit van de gehele nalatenschap en behoefde de kinderen voorlopig niets te betalen.

Erfrecht na 1 januari 2003.
Op 1 januari 2003 is een nieuw erfrecht in werking getreden. Daarbij is het verzorgingsrecht van de langstlevende echtgenoot in de wet neergelegd. Als een ouder na 1 januari 2003 overlijdt zonder testament en hij laat een echtgenoot en kinderen achter vererft zijn nalatenschap op een wijze die doet denken aan het verzorgingstestament zoals dat hiervoor besproken werd. De langstlevende echtgenoot krijgt in het nieuwe erfrecht automatisch alle goederen van de nalatenschap en moet de schulden voor zijn rekening nemen. De kinderen krijgen een vordering op de langstlevende ter grootte van hun erfdeel. Die vordering is pas opeisbaar bij diens overlijden en tijdens zij leven alleen bij zij faillissement of schuldsanering.

 

Een voorbeeld Man en vrouw zijn buiten gemeenschap van goederen getrouwd. Zij hebben drie kinderen. De man heeft een vermogen dat bestaat uit: een huis, waard euro 200.000,- de inboedel, waard euro 10.000,- een bankrekening met een saldo van euro 4.000,- een girorekening met een saldo van + euro 600,- totaal bezit euro 214.600,- op het huis rust een hypotheekschuld van- euro 150.600,- zodat het saldo van zijn vermogen bedraagt euro 64.000,-

Als de man na 1 januari 2003 overlijdt, zijn zijn vrouw en de drie kinderen ieder voor een gelijk deel of een /vierde erfgenaam. Alle bezittingen vererven echter naar zijn vrouw. Zij is dus op het moment van zijn overlijden alleen eigenares van huis en inboedel en alleen zij kan vanaf dat tijdstip over de bank- en girorekening beschikken. Anderzijds moet zij de hypotheekschuld voor haar rekening nemen. De kinderen krijgen een vordering ter grootte van hun netto erfdeel, dat wil zeggen een/vierde van euro 64.000,- of euro 16.000.- op hun moeder. Per saldo verkrijgt zij dus euro 64.000 min (3x euro 16.000 =) euro 16.000 uit de nalatenschap. Van de schuld aan de kinderen heeft moeder echter geen last. Deze schuld is pas opeisbaar bij haar overlijden of als zij failliet wordt verklaard of in de schuldsanering terecht komt. Feitelijk behoudt moeder dus de beschikking over de hele nalatenschap zonder dat zij iets aan de kinderen hoeft te betalen. De verzorging van de langstlevende is nu dus in de wet opgenomen.

Overigens kunnen er ook in het nieuwe erfrecht nog tal van redenen voor een ouder zijn om een testament te maken. De wettelijke vererving zoals die hiervoor werd weergegeven is van regelend recht en kan op bepaalde onderdelen worden aangepast of gewijzigd. Daarnaast blijft altijd gelden dat de ouder een testament moet maken als hij niet wil dat de erfenis in een gemeenschap van goederen valt waarin een kind getrouwd is of later zal trouwen.

Geen kinderen.
Een testament is kan ook van belang zijn voor echtgenoten zonder kinderen. Als een van hen zonder testament overlijdt is de andere echtgenoot de enige erfgenaam. Als deze zonder testament overlijdt gaat het hele vermogen naar zijn of haar bloedverwanten. Het is de vraag of dat wel de bedoeling van het echtpaar is.

In het algemeen is het voor iedereen raadzaam om na te gaan hoe zijn nalatenschap vererft als hij geen testament heeft gemaakt. Het kan zijn dat iemand die geen echtgenoot en kinderen heeft zijn vermogen na wil laten aan alle (achter)neven en (achter)nichten, maar vaak wil men in dat geval dat het vermogen toekomt aan een of meer bepaalde personen of aan een instelling. In dat geval is een testament noodzakelijk.

Voogdij regelen/ executeur
In een testament kan iemand aangeven hoe zijn nalatenschap vererft, maar hij kan daarin ook andere regelingen treffen. In een testament kan worden bepaald wie de voogdij zal hebben over de minderjarige kinderen als beide ouders zijn overleden. Over de erfdelen van de kinderen kan een bewind worden ingesteld zodat zij daarover niet vrij kunnen beschikken. Ook kan een executeur worden benoemd die de nalatenschap moet beheren en afwikkelen.